Wana chokwadi pamusoro pekuchengetedza pasi rakanaka
Vanhu vazhinji vanoshamisika pamusoro pezvinoreva kugadziriswa kwemhepo, iyo kusimba; chii ichochi? Inobata sei nyika yedu nekuedza kuchengetedza?
Muzvokwadi, kuchengetedza ndezvekuenderera mberi kwatinokwanisa kurarama hupenyu pasi pano - kutsungirira - asi nokuti tsanangudzo iyo haina kunyatsoreva zvinoreva kusimba kwezvakatipoteredza, zvakakosha kutarisa nzira dzakasiyana siyana masangano uye nyanzvi dzinoona musoro .
Sustainability muNutshell
Kufamba pamhenderekedzo yegungwa kana kukwira mumatanda kune zviyeuchidzo kuti masango edu, matombo emakorari, uye kunyange magwenga edu uye kuita semuenzaniso wezvirongwa zvakasimba. Oxygen, nitrogen, uye carbon zvose zvinodzokorodzwa uye zvinowanikwazve mumakemikari asingaoneki munyika yose yehupenyu (uye kwete-ye--hupenyu) hutsika, huchigadzirisa uye huchinatsiridza hupenyu kubvira pakutanga.
Hurumende, indasitiri, isina ruzivo, uye masangano ezvakatipoteredza ose ane tsanangudzo dzakasiyana dzekuchengetedzwa kwezvakatipoteredza uye nzira dzekutaura. Kazhinji, pane zvitatu zvinotsanangurwa zvemuitiro.
Tsanangudzo Nha.1: Kusimbiswa ndiko kukwanisa kugadzirisa zvinodiwa zvezvino asi kusinganisa kukwanisa kwezvizvarwa zvinotevera kuti zviwane zvido zvavo.
Iyi ndiyo tsanangudzo yekusimudzira sezvakagadzirwa neUnited Nations World Commission pamusoro peNyika neKuchengetedza. Kunyange zvazvo zvisingagamuchirwi munyika yose, tsanangudzo yeUnited States yakaisvonaka uye yakawedzerwa pamusoro pemakore kuti iongorore mafungiro pamusoro pezvinodikanwa nevanhu uye hupenyu (kusanganisira zvimwe zvisiri zvezvematongerwo enyika, zvakadai sezvedzidzo uye utano, mweya wakachena nemvura, uye kudzivirirwa kwekunaka kwepanyama).
Zvinonzwisisika kuti mikana yehupenyu hwedu hurefu hwehupenyu huri panyika ino hune chokuita nekuchengetedza kwedu nyika yezvisikwa uye zvisikwa zvayo.
Tsanangudzo, Nha.2: Kusimbiswa ndiko kukwanisa kuvandudza hupenyu hwehupenyu huri kurarama mukati mekutakura kweEco-system.
Iyi tsanangudzo yakave yakapiwa neInternational Union for Conservation of Nature (IUCN), basa rayo rinotungamirirwa nekuti kuwanda kwekugadzirwa kwezvinhu uye kushandiswa kwemitemo kuri kuparadza zvakasikwa pamatambudziko anoramba achiwedzera uye ane ngozi.
Sezvo vanhu vari kuwedzera uye isu tavimba nezvinhu zvenyika zvakasikwa zvakadai semaminerari, petroleum, makavha, gesi nezvimwe zvakadaro, zvisikwa zvepanyika zvezvisikwa nezvisikwa (kubva kune shiri kuenda kune zvipembenene kusvika kumhuka dzesimba) zvakaderera. Isu tashandura chikamu chitsvene chezvakasikwa semusikirwo wemasikirwo David Suzuki anozviisa, izvo zvave zvakakanganisa vanhu vose nezvimwe zvirongwa zvehupenyu.
Tsanangudzo, Nha .3: Kusimudzira ndezvekugadzirisa hukama hwezvino hunovhiringidza pakati penyika mbiri dzakaoma kunzwisisa-tsika dzevanhu uye nyika inorarama.
Iyi tsanangudzo yekusimudzira yakave yakagadziriswa nemusanganisi wenyika Paul Hawken, uyo akanyora nezvekuziva (uye nesayenzi shure kwayo) yatiri kushandisa uye kuparadza zvisikwa zvepasi nokukurumidza saka vanogona kugadziriswa uye kuzadzikiswa.
Chii chingaitwa?
Zvose izvi tsanangudzo dzinotitungamirira kumibvunzo yakawanda. Somuenzaniso, zvakadini kana isu, semhando yekushanduka-shanduka, takashandura nzira yatinorarama nayo, rudo, kudzidza nekuita bhizinesi panyika ino?
Zvinokwanisika here kushandisa bhizimisi sechisimba chinoita kuti shanduko iyi iite? Zvakadini kana tikabvuma kuti kubudirira kwemari kunogona kusunganidzwa kubudirira kwezvakatipoteredza uye zvekugarisana kwevanhu pamwe chete nechepowo?
Nzira dzatinogona kurarama nadzo dzose dzakachengetedza dzinogona kutora maitiro akawanda, akadai se:
- Kugadzirisa zvirongwa zvekugara nenzira yeEco-misha, eco-municipalities, uye maguta anoramba aripo.
- Kuongororazve marongerwo emari (permaculture, chivakwa chemavara, ruzivo rusingagumi) kana basa rekuita (zvigadzirwa zvekuchengetedza).
- Kuvandudza hutsva hutsva (magetsi matsva, simba rinogona kushandiswa, nezvimwewo)
- Kuita kugadziriswa mumararamiro ega ega anochengetedza zvisikwa zvepanyika.
Sezvo zvinhu zvezvakatipoteredza uye zvehupfumi nemagariro ehupfumi zvakasiyana zvakasiyana-siyana kubva munyika nemunyika, hapana chinyorwa chimwechete chekuti nzira dzinosimudzira dzinofanira kuitwa sei.
Nyika imwe neimwe inofanira kushanda pachayo purogiramu yakajeka yekuita kuti hurumende inofambidzwe inoitwa sechinangwa chenyika yose.
Sources:
Sustainability . Environment uye Ecology. Yakasvika 13 May 2016.
Paul Hawken, Mhirizhonga Yakaropafadzwa: Nzira Yei Mukurusa Mukurumbira Munyika Yakauya Muhupenyu uye Nei Hapana Wakaona Achiuya (New York: Viking, 2007), 172.